**Сунани Нисоӣ** (سنن النسائي) яке аз шаш китоби муҳими ҳадис дар ислом мебошад, ки онро Абӯ Абдурраҳмон Аҳмад ибн Шуайб ан-Нисоӣ (829–915) ҷамъоварӣ кардааст. Ин китоб дар байни аҳли суннат ҳамчун як манбаи боэътимод ва мӯътабари ҳадис шинохта мешавад.

Хусусиятҳои асосии Сунани Нисоӣ

1. **Муаллиф**:

– **Абӯ Абдурраҳмон ан-Нисоӣ**: Як муҳаддиси барҷаста ва донишманди маъруфи асри 9-и мелодӣ. Вай дар Нисо (шаҳри воқеъ дар Хуросон) таваллуд шудааст ва дар шаҳрҳои мухталифи исломӣ, аз ҷумла Бағдод ва Димишқ, илм омӯхтааст.

2. **Мундариҷа ва тартиб**:

– **Ҷамъоварии ҳадисҳо**: Сунани Нисоӣ зиёда аз 5700 ҳадисро дар бар мегирад, ки ба масъалаҳои гуногуни фиқҳӣ ва ибодатҳо марбутанд.

– **Тартиби мавзӯӣ**: Ҳадисҳо дар ин китоб ба тартиби мавзӯӣ танзим шудаанд ва ба бобҳои гуногун тақсим карда шудаанд, ки ҳар як боб масъалаҳои мушаххасро фаро мегирад.

– **Таҳқиқи санад**: Ан-Нисоӣ дар бораи санади ҳадисҳо (занҷираи ривоятгарон) маълумоти муфассал медиҳад ва ҳадисҳоро аз рӯи қувват ва заъфашон баҳогузорӣ мекунад.

3. **Аҳамият ва мақом**:

– **Китоби Сунан**: Сунани Нисоӣ ба гурӯҳи “Кутуб ас-Сунан” тааллуқ дорад, ки дар онҳо ҳадисҳо асосан ба масъалаҳои фиқҳӣ рабт доранд.

– **Шаш китоби асосии ҳадис**: Ин китоб яке аз шаш китоби асосии ҳадис (Кутуб ас-Ситта) мебошад, ки дар байни уламои аҳли суннат ҳамчун сарчашмаи муҳими аҳодис пазируфта шудааст.

– **Диққат ба саҳеҳият**: Ан-Нисоӣ бо диққат ва эҳтиёт ҳадисҳоро интихоб кардааст ва ҳадисҳои заъифро камтар дохил кардааст, ки ин китобро дар байни дигар китобҳои ҳадис боэътимодтар мегардонад.

4. **Таъсир ва истифода**:

– **Манбаъ барои фиқҳ ва ҳадис**: Сунани Нисоӣ дар мадрасаҳо ва марказҳои илмии исломӣ барои омӯзиш ва тадриси илмҳои ҳадис ва фиқҳ истифода мешавад.

– **Эътимод ва боэътимодӣ**: Бо вуҷуди баъзе ҳадисҳои заъиф, аксари ҳадисҳои ин китоб саҳеҳ ва боэътимод ҳисобида мешаванд ва дар таҳқиқоти илмӣ ва фиқҳӣ васеъ истифода мешаванд.

Қисматҳои асосӣ

Сунани Нисоӣ бо тартиби маъруф ва ба қисматҳои зерин тақсим карда шудааст:

– **Китобҳои таҳорат ва намоз**: Қоидаҳои покӣ ва ибодат.

– **Китобҳои закот, рӯза ва ҳаҷ**: Масъалаҳои марбут ба рукнҳои ислом.

– **Китобҳои ақида**: Масъалаҳои эътиқодӣ.

– **Китобҳои муомилот**: Масъалаҳои иҷтимоӣ ва ҳуқуқӣ.

Нусхаҳо

Сунани Нисоӣ ду нусха дорад:

1. **Сунан ал-муҷтабо** ё **ал-Муҷтасар**: Ин нусха нусхаи кӯтоҳшудаи асари аслист, ки дар бар мегирад ҳадисҳои саҳеҳтар ва боэътимодтар.

2. **Ас-Сунан ал-Кубро**: Нусхаи пурратар, ки ҳадисҳои бештар ва тафсили бештарро дар бар мегирад.

**Сунани Нисоӣ** як сарчашмаи муҳими ҳадис аст, ки дар таърихи ислом нақши муҳими илмӣ ва таълимӣ бозида, то имрӯз дар байни олимон ва донишмандон мавриди истифода қарор мегирад.